Trong pháp luật hình sự Việt Nam, tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất, chỉ áp dụng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm tính nhân đạo và phù hợp với chính sách hình sự mới, pháp luật đã quy định một số trường hợp được chuyển hình phạt từ tử hình sang tù chung thân.
Các trường hợp chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân được quy định tại Điều 2 Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP như sau:
Người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 mà chưa thi hành án thì được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân nếu thuộc một trong các trường hợp dưới đây:
- Bị mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015;
- Bị kết án tử hình về một trong các tội: Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109 Bộ luật Hình sự 2015); Tội gián điệp (Điều 110 Bộ luật Hình sự 2015); Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114 Bộ luật Hình sự 2015); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194 Bộ luật Hình sự 2015); Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015); Tội tham ô tài sản (Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015); Tội nhận hối lộ (Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015) và Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421 Bộ luật Hình sự 2015);
- Bị kết án tử hình về Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248 Bộ luật Hình sự 2015) hoặc Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015) nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt bằng hoặc thấp hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015;
- Khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt lớn hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015 mà người phạm tội không phải là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc không có 02 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự trở lên.
Như vậy, Quy định về việc chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân thể hiện sự nhân văn và tiến bộ của pháp luật hình sự Việt Nam. Việc nắm rõ các trường hợp được áp dụng giúp bảo đảm xét xử đúng pháp luật, công bằng và thống nhất trong thực tiễn.
CÔNG TY LUẬT TNHH PHÚC GIA
Trụ sở: Tầng 5 tòa nhà văn phòng Số 55, phố Đỗ Quang, Phường Yên Hòa, TP Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0243.995.33.99 - 0912.68.99.68
Email nhận tư vấn: tuvan@luatphucgia.vn
Website: luatphucgia.vn
