Tội vô ý làm chết người là một trong những tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự Việt Nam, phản ánh trách nhiệm pháp lý đối với những hành vi gây hậu quả chết người do thiếu cẩn trọng hoặc quá tự tin, nhưng không có ý định tước đoạt mạng sống người khác. Trong thực tế, nhiều vụ việc thương tâm xảy ra chỉ vì sự bất cẩn của một cá nhân đã để lại hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cướp đi sinh mạng của người khác. Vậy tội vô ý làm chết người được pháp luật quy định ra sao? Mức hình phạt thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tội danh này theo quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015.
1. Tội vô ý làm chết người là gì?
Vô ý làm chết người là trường hợp người phạm tội thấy trước hành vi của mình có thể gây hậu quả làm chết người nhưng tin rằng hậu quả đó không xảy ra hoặc không thấy trước được hành vi của mình có khả năng gây hậu quả chết người mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước.
Tội vô ý làm chết người được quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015
"Điều 128. Tội vô ý làm chết người
1. Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm."
Tội vô ý làm chết người được quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015
"Điều 128. Tội vô ý làm chết người
1. Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm."
2. Cấu thành tội phạm của tội vô ý làm chết người
- Chủ thể: Người đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự.
- Khách thể: Quyền sống của con người.
- Mặt chủ quan: Người thực hiện hành vi phạm tội dưới lỗi vô ý bao gồm: vô ý do cẩu thả và vô ý do quá tự tin.
+ Làm chết người do vô ý vì quá tự tin là trường hợp người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được (khoản 1 Điều 11 BLHS)
+ Làm chết người do lỗi vô ý do cẩu thả là trường hợp người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó. (khoản 2 Điều 11 BLHS)
- Mặt khách quan: Hành vi vô ý làm chết người được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động. Hậu quả chết người là dấu hiệu bắt buộc đối với tội vô ý làm chết người.
- Khách thể: Quyền sống của con người.
- Mặt chủ quan: Người thực hiện hành vi phạm tội dưới lỗi vô ý bao gồm: vô ý do cẩu thả và vô ý do quá tự tin.
+ Làm chết người do vô ý vì quá tự tin là trường hợp người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được (khoản 1 Điều 11 BLHS)
+ Làm chết người do lỗi vô ý do cẩu thả là trường hợp người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó. (khoản 2 Điều 11 BLHS)
- Mặt khách quan: Hành vi vô ý làm chết người được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động. Hậu quả chết người là dấu hiệu bắt buộc đối với tội vô ý làm chết người.
3. Khung hình phạt của Tội vô ý làm chết người theo quy định tại Điều 128
Người phạm tội vô ý làm chết người sẽ phải chịu hình phạt theo các khung hình phạt quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự như sau:
Khung 1: phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Khung 2: phạt tù từ 03 năm đến 10 năm
Theo quy định tại Điều 128 thì Khoản 1 không nêu rõ là vô ý làm chết bao nhiêu người mà khoản 2 có nêu là làm chết 02 người trở lên điều này có nghĩa khoản 1 áp dụng cho trường hợp vô ý làm chết 01 người.
Khung 1: phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Khung 2: phạt tù từ 03 năm đến 10 năm
Theo quy định tại Điều 128 thì Khoản 1 không nêu rõ là vô ý làm chết bao nhiêu người mà khoản 2 có nêu là làm chết 02 người trở lên điều này có nghĩa khoản 1 áp dụng cho trường hợp vô ý làm chết 01 người.
4. So sánh Tội vô ý làm chết người và tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính
| Tiêu chí | Tội vô ý làm chết người | Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính |
| Cơ sở pháp lý | Điều 128 Bộ luật Hình sự | Điều 129 Bộ luật Hình sự |
| Chủ thể | Bất kỳ ai từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. | Người có trách nhiệm tuân thủ các quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính (như bác sĩ, kỹ sư, tài xế, công chức, v.v.) từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. |
| Khách thể | Xâm phạm đến quyền sống của con người. | Xâm phạm đến quyền sống của con người và vi phạm quy tắc an toàn nghề nghiệp hoặc hành chính. |
| Mặt khách quan | Hành vi vô ý (do cẩu thả, thiếu thận trọng) gây ra cái chết cho người khác. | Hành vi vô ý vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, dẫn đến cái chết cho người khác. |
| Mặt chủ quan | Lỗi vô ý: người phạm tội không mong muốn và không nhận thức được hành vi của mình có thể gây ra cái chết. | Lỗi vô ý: người phạm tội không mong muốn gây ra cái chết, nhưng do không tuân thủ quy tắc nghề nghiệp hoặc hành chính mà mình phải tuân thủ. |
| Khung hình phạt | Khung 1: Phạt từ từ 01 đến 05 năm Khung 2: Phạt tù từ 03 đến 10 năm |
Khung 1: phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Khung 2: phạt tù từ 05 năm đến 12 năm. Hình phạt bổ sung: bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. |
Như vậy, cả hai tội danh này đều xuất phát từ hành vi vô ý gây hậu quả chết người của người phạm tội. Trong đó, tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính là tội phạm được cụ thể hóa từ tội vô ý làm chết người.
Khung hình phạt đối với Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính thường cao hơn tội vô ý làm chết người do hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn.
Tội vô ý làm chết người là một trong những tội danh hình sự quan trọng liên quan đến hành vi bất cẩn nhưng để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Việc phân biệt rõ giữa tội danh này với tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc hành chính là cần thiết trong thực tiễn pháp lý.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý cụ thể về trường hợp liên quan đến tội vô ý làm chết người hoặc các vấn đề hình sự khác, hãy liên hệ với luật sư uy tín để được hỗ trợ chuyên sâu và kịp thời.
Mọi vướng mắc pháp lý liên quan hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ Quý bạn đọc vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH PHÚC GIA
Trụ sở: Tầng 5 tòa nhà văn phòng số 55 Phố Đỗ Quang, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội.
Hotline: 0243.995.33.99 - 0912.68.99.68
Email: tuvan@luatphucgia.vn
